Przyjemność tekstu, rozkosz czytania

Posts tagged “Camus

Życie odwołane, czyli „Człowiek, który śpi” Georgesa Pereca

Posted on 19/02/2013

Perec opowiada w Człowieku, który śpi historię 25-letniego mężczyzny, który pewnego upalnego dnia, pod wpływem impulsu, postanawia przerwać studia, wycofać się z życia, uciec na margines, krótko mówiąc – stać się outsiderem. Zamyka się w pokoju na poddaszu paryskiej kamienicy, całymi dniami leży i wpatruje się w sufit. Swoją egzystencję sprowadza do niezbędnego minimum, do kilku powtarzalnych gestów zapewniających przetrwanie. Popada w coraz większe zobojętnienie, zrywa dotychczasowe kontakty, doznaje uczucia całkowitego wyobcowania. Stopniowo pozbawia swoje życie jakiejkolwiek wagi. Siedzisz w swoim pokoju bez jedzenia, bez czytania, niemal bez ruchu. Wpatrujesz się w miskę, w półkę, w swoje kolana, w swoje spojrzenie w pękniętym lustrze, w kubek, w wyłącznik. Wsłuchujesz się w uliczne hałasy, w kroplę wody na korytarzu (…) To twoje życie. To wszystko…

Zły geniusz. „Nemezis”, Philip Roth

Posted on 21/09/2012

Z nieba leje się żar. Spalone słońcem ulice świecą pustkami, nie licząc pojedynczych, przemykających pod murami domów ludzi. Powietrze jest gęste i lepkie – w Newark od tygodni panują upały. Jest lato 1944 roku, wakacje w pełni.   Eugene „Bucky” Cantor to jeden z nielicznych młodych mężczyzn w okolicy. Ma 23 lata, ale z powodu słabego wzroku nie został przyjęty do wojska; podczas gdy jego przyjaciele giną za Amerykę, on – z wykształcenia nauczyciel wuefu – pełni rolę opiekuna szkolnego boiska. Tutaj zbiegają się dzieciaki z żydowskiej dzielnicy Newark: chłopcy grają w futbol, dziewczynki skaczą przez skakankę, słychać ich wesołe śmiechy i przekomarzania. Bucky jest człowiekiem dojrzałym, obowiązkowym i godnym zaufania; praca w szkole sprawia mu prawdziwą frajdę, a dzieci go uwielbiają.   Sielanka…

Zmierzch (seksualności) Zachodu. „Platforma” Michela Houellebecqa

Posted on 11/04/2011

Seksualność Zachodu zanikła – stwierdza jeden z bohaterów Platformy. W poszukiwaniu czystego, pełnego namiętności i oddania seksu należy udać się na Wschód, gdzie znaleźć można jeszcze „chętną, miękką, posłuszną, zręczną i umięśnioną cipkę”; dla Europy nie ma już nadziei, seksualność została wyparta przez karierę i konsumpcjonizm. Tym stwierdzeniem, które powraca na kartach powieści wielokrotnie, Houellebecq znów naraził się na oskarżenia: że jest niesmacznym szowinistą, propaguje turystykę seksualną, kolonizację krajów rozwijających się, pornografię, pustkę intelektualną przesłoniętą podrygującymi pośladkami. Czy za gęstym szpalerem wagin i penisów kryje się coś więcej?   Bohaterem powieści jest Michel, 40-letni urzędnik francuskiego Instytutu Kultury, zajmujący się finansowaniem wystaw; ta ciepła posadka jest mu całkowicie obojętna, tak jak niemal wszystko – nie interesuje się sztuką, nie ma żadnej pasji, czytanie książek…

O dokładności – Calvino, Camus, Chopin

Posted on 05/03/2011

W jednym z Wykładów amerykańskich Italo Calvino zajmuje się zagadnieniem dokładności, precyzji języka; pisze m.in.: Czasami odnoszę wrażenie, że mamy do czynienia z wybuchem epidemii, która godzi we właściwość najbardziej wyróżniającą rodzaj ludzki, to znaczy w użycie słowa; język zaatakowała dżuma, która objawia się utratą mocy poznawczych i bezpośredniości oddziaływania, poraża automatyzmem, który niweczy ekspresję na rzecz wyrażeń ogólnikowych, anonimowych, abstrakcyjnych, który rozmywa znaczenia, tłumi górne tony rejestru, gasi iskry buchające ze zderzenia słów w nowych kontekstach. Ten fragment świetnie koresponduje z pewną powieścią, której autora ani tytułu do wczoraj nie mogłem sobie przypomnieć. Stan niepamięci trwał kilka lat(!): przekopywałem się przez notatki, pytałem znajomych, czy kojarzą powieść, której bohater wciąż na nowo przepisuje pierwsze zdanie swojej własnej powieści, bo – dążąc do perfekcji…